กลัวตายกลับตายเร็ว ไม่กลัวตายกลับตายช้า

เมื่อเช้านี้ขณะขับรถบนท้องถนน เบื่อรายการวิเคราะห์ข่าวที่มีแต่เรื่องการเมือง จึงเปลี่ยนคลื่นจากเอฟเอ็มไปฟังคลื่นเอเอ็ม บังเอิญได้ฟังรายการหนึ่งเขาคุยเรื่องโรคภัยไข้เจ็บได้น่าฟังมาก โดยเขาได้คุยเรื่องโรคมะเร็ง ที่ทุกคนได้ยินชื่อแล้วคงไม่อยากข้องแวะด้วย โดยเฉพาะในฐานะคนที่ป่วยเป็นโรคมะเร็ง

ผมนั้นเคยมีความใกล้ชิดกับโรคมะเร็งที่สุดคือตอนที่พ่อป่วยด้วยโรคมะเร็งปอด ได้รู้ผลการตรวจก่อนพ่อ ผมกับพี่ชายสองคุยคุยกับหมอที่ตรวจพบมะเร็งที่คลินิกของหมอ ความรู้สึกแรกก็คือตกใจและใจหาย เพราะหมอบอกว่า พ่อเป็นมะเร็งเข้าระยะสุดท้ายแล้ว หนทางรักษาให้หายไม่มี จะมีชีวิตอยู่ได้ไม่เกินปี

แต่พ่อผมเป็นคนใจแข็ง เป็นนักสู้ ขณะเดียวกันก็ปล่อยวางในความตาย ไม่กลัว ทั้งยังเตรียมตัวพร้อมรับด้วยสติ จนสามารถอยู่ต่อมาได้เกินหนึ่งปี

รายการวิทยุเมื่อเช้านี้ ยกตัวอย่างผู้ป่วยสองประเภท ตัวอย่างประเภทแรกคือผู้หญิงคนหนึ่ง ที่ทำงานด้านช่วยเหลือผู้อื่นเสมอมา ประกอบอาชีพทั้งเป็นประโยชน์แก่ตนและผู้อื่น เมื่อไปตรวจโรคพบว่าเป็นมะเร็งระยะสุดท้าย มีความยินดีที่หมอไม่ปิดบัง เพราะเมื่อรู้ว่าตัวเองจะตายในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า ก็จะได้เตรียมตัวตายโดยการหยุดภาระการงานที่ทำอยู่ หันมาเตรียมตัวตาย โดยการทำบุญกุศล สวดมนต์ไหว้พระ บำเพ็ญสมาธิธรรม คือกุศลทั้งหลายทั้งปวงที่ทำได้ เมื่อกาลเวลาผ่านไป พอถึงกำหนดที่หมอคาดคะเนไว้กลับไม่เป็นอะไร เมื่อตรวจดูมะเร็งอีกครั้งปรากฏว่า หายขาดไปแล้ว เป็นที่งุนงงสงสัยแก่บรรดาหมอทั้งหลายยิ่งนัก

ตัวอย่างประเภทที่สอง มีคนไข้คนหนึ่งหมอวินิจฉัยว่าเป็นโรคมะเร็ง เมื่อรู้แล้วก็เกิดอาการจิตตก กลัวตาย ไม่มีกำลังใจจะมีชีวิตอยู่ ปรากฏว่าไม่นานก็ตาย แต่ไม่ได้ตายเพราะโรคมะเร็งเพราะจากหมอวินิจฉัยผิด หากแต่ตายเพราะจิตตก กลัวตาย ในที่สุดก็ตายจริงๆ

เรื่องเล่าทั้งสองนี้เชื่อว่าเราๆท่านๆได้ยินได้ฟังอยู่บ่อยๆ ซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริงๆ ทั้งสองตัวอย่างที่รายการวิทยุได้ยกขึ้นมาสนทนา เป็นเรื่องที่น่าคิดมากว่า ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น

ทำไมคนแรกที่เห็นชัดเจนว่าตายแน่ๆแต่ไม่ตาย ส่วนที่สองไม่มีเงื่อนไขที่จะตายเลยแต่ต้องตาย

ตอบแบบกำปั้นทุบดินได้ว่า คนที่ไม่กลัวตายนั้นไม่ตาย ส่วนคนกลัวตายนั้นต้องตาย

คนที่น่าจะตายแต่ไม่ตาย ก็เพราะมีกำลังใจเข้มแข็ง ปล่อยวาง มีสติ พร้อมยอมรับกับสิ่งที่เกิดขึ้น แล้วดำเนินชีวิตไปด้วยสติปัญญา การทำบุญ บำเพ็ญกุศลทุกอย่างคือการชำระความไม่ดีออกไป ส่วนอีกคนอยู่ในทางตรงกันข้าม ผลบั้นปลายจึงต่างกัน

แม้ไม่ใช่เป็นเช่นนี้ทุกกรณีไป แต่ก็สามารถใช้เป็นบรรทัดฐานในการดำรงชีวิตรับมือกับสถานการณ์เลวร้ายที่เกิดขึ้นกับตัวเองได้ มีคนหลายคนที่ผมรู้จักที่เป็นมะเร็งแล้วยังอยู่ดี ส่วนมากแล้วจะเป็นคนที่ดำเนินชีวิตแบบตัวอย่างแรก ความเข้มข้นอาจมากน้อยแตกต่างกัน แต่ก็มีผลที่ใกล้เคียงกัน

พ่อผมก็เช่นกัน ตามข้อเท็จจริงทางการแพทย์แล้ว ไม่มีทางจะอยู่ได้ถึงหนึ่งปี แต่พ่อผมปฏิบัติตนเหมือนตัวอย่างรายแรก จึงอยู่มาได้เกินปี และจากไปอย่างมีสติ ไม่ทุรนทุรายแม้จะเจ็บปวดอย่างแสนสาหัส

ท่านผู้ทรงวิชาความรู้ (ที่ไม่ใช่หมอดู) บอกว่า ผมอายุแค่ 64 ปีเท่านั้น เมื่อแรกได้ยินรู้สึกว่าทำไมน้อยนัก แต่เมื่อพิจารณาแล้วก็บอกตัวเองว่า อายุ 64 ปีไม่น้อยเลย เพราะมีคนที่อายุน้อยกว่าเราตายไปทุกวัน ดังนั้นเราจึงมีโอกาสที่จะทำสิ่งดีๆได้อีกมาก พยายามทำสิ่งเลวๆให้น้อยที่สุดเท่าที่จะน้อยได้ และทำสิ่งดีๆให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ แม้เวลาที่เหลืออีก 20 ปีเศษๆ จะมากพอสำหรับเพิ่มพูนความดี แต่ก็น้อยมากจนไม่ควรทำสิ่งเลวๆเพิ่มขึ้นจากที่มีอยู่ ดังนั้นจึงพยายามใช้สติและปัญญาให้มากที่สุด เมื่อใช้สติและปัญญาให้มากแล้ว ก็จะทำสิ่งที่ชั่วน้อยลง

ตอนนี้หากผมเป็นมะเร็ง ก็เชื่อว่าจะพอรับมือได้ แม้ไม่ดีถึงระดับตัวอย่างรายแรกที่ผู้จัดรายการวิทยุเล่าให้ฟังเมื่อเช้านี้ แต่ก็คงไม่เลวร้ายเท่าตัวอย่างรายที่สอง เพราะผมเข้าใจและยอมรับแล้วว่า ความตายนั้นมาถึงเราทุกคน – The Death comes to all men.

ต่างกันแต่ว่าใครจะตายช้าหรือเร็วเท่านั้น บางครั้งคนที่กลัวตายกลับตายเร็ว คนที่ไม่กลัวตายกลับตายช้า แต่ทุกคนล้วนต้องตาย.

๘ กันยายน ๒๕๕๑

• ขออภัยครับ ยังไม่มีเรื่องที่มีเนื้อหาใกล้เคียงกัน